แนวทางการวินิจฉัย จัดกลุ่ม ABE ยาพ่น รพ.เจริญศิลป์ และ AECOPD (สมาคมอุรเวชช์ฯ & GOLD 2024)
แนวทางเวชปฏิบัติสมาคมอุรเวชช์แห่งประเทศไทย พ.ศ. 2565 ร่วมกับการตรวจทางรังสีและ Spirometry
| ระดับ (GOLD) | ความรุนแรง | ค่า FEV1 (% Predicted) |
|---|---|---|
| GOLD 1 | น้อย (Mild) | ≥ 80% predicted |
| GOLD 2 | ปานกลาง (Moderate) | 50% - 79% predicted |
| GOLD 3 | รุนแรง (Severe) | 30% - 49% predicted |
| GOLD 4 | รุนแรงมาก (Very severe) | < 30% predicted |
ระบบจัดกลุ่มผู้ป่วยเพื่อเลือกสูตรยาพ่นควบคุมอาการตามมาตรฐานสากล GOLD 2024 (Group A, B, E)
Eos ≥ 300 cells/μL หรือมีประวัติหอบหืดร่วมด้วย (ACO): ได้ประโยชน์สูงจากการเพิ่ม ICS ร่วมกับ LABA/LAMAEos < 100 cells/μL: ไม่แนะนำให้ใช้ ICS เนื่องจากเพิ่มความเสี่ยงปอดอักเสบติดเชื้อ (Pneumonia) โดยไม่ช่วยลดการกำเริบ
คำนวณ % Predicted Peak Flow (PEFR) ตามสูตรอ้างอิงคนไทย (Siriraj, Dejsomritrutai et al. 2000) ร่วมกับ Traffic Light Action Plan
สมรรถภาพปอดดี / คุมโรคได้เสถียร
สมรรถภาพปอดลดลง / หลอดลมตีบปานกลาง
ภาวะวิกฤต / กำเริบรุนแรง (AECOPD Alert)
รายการยาพ่นและยากินที่มีใน รพ.เจริญศิลป์ พร้อมแนวทางการใช้และตัวอย่างคำสั่งยา HosxP
Spiriva HandiHaler (Tiotropium 18 mcg) : สูดพ่น 1 แคปซูล ทางปาก วันละ 1 ครั้ง หลังอาหารเช้า [จำนวน 30 แคปซูล]
Seretide Accuhaler (50/250 mcg) : สูดพ่น 1 puff ทางปาก วันละ 2 ครั้ง หลังอาหารเช้า-เย็น (บ้วนปากและกลั้วคอทิ้งหลังพ่นยาทุกครั้ง) [จำนวน 1 ตลับ]
Seroflo 125 Inhaler (MDI) : สูดพ่น 2 puffs ทางปาก วันละ 2 ครั้ง หลังอาหารเช้า-เย็น ร่วมกับกระบอกพ่นยา (Spacer) เสมอ (บ้วนปากหลังพ่น) [จำนวน 1 กระบอก]AeroChamber / Spacer : กระบอกพ่นยาสำหรับต่อยา MDI [จำนวน 1 อัน]
Budesonide Inhaler (200 mcg) : สูดพ่น 1-2 puffs ทางปาก วันละ 2 ครั้ง หลังอาหารเช้า-เย็น ผ่านกระบอกพ่น Spacer (บ้วนปากทุกครั้ง) [จำนวน 1 กระบอก]
Salbutamol MDI (100 mcg) : สูดพ่น 2 puffs ทางปากเวลามีอาการเหนื่อย ทุก 4-6 ชั่วโมง (ผ่าน Spacer) [จำนวน 1 กระบอก]Prednisolone (5 mg) : รับประทานครั้งละ 6-8 เม็ด (30-40 mg) วันละ 1 ครั้ง หลังอาหารเช้า นาน 5 วัน (หยุดได้ทันที ไม่ต้องค่อยๆ ลดยา) [จำนวน 30-40 เม็ด]
แนวทางการดูแลภาวะกำเริบเฉียบพลันตามเกณฑ์สมาคมอุรเวชช์แห่งประเทศไทย พ.ศ. 2565 & GOLD 2024
30 - 40 mg/day วันละ 1 ครั้ง นาน 5 วัน (ไม่จำเป็นต้องให้นานกว่า 5 วัน และไม่ต้องค่อยๆ ลดยา Tapering)IV Hydrocortisone 100 mg ทุก 6-8 ชม. ใน 24-48 ชม. แรก แล้วรีบเปลี่ยนเป็นยากินให้ครบ 5 วันให้ยาปฏิชีวนะเมื่อมี อาการสำคัญครบ 3 ข้อ หรือ 2 ข้อโดยมีเสมหะเปลี่ยนสีเป็นหนอง (Anthonisen Criteria):
สูตรยาปฏิชีวนะแนะนำใน รพ.เจริญศิลป์ (กินนาน 5 วัน):
การดูแลแบบไม่ใช้ยา (Non-pharmacological), การฟื้นฟูสมรรถภาพปอด และระบบสร้างข้อความส่งตัว
รวบรวมข้อมูลการประเมิน mMRC, กลุ่ม ABE, ประวัติกำเริบ และยาพ่น เพื่อคัดลอกลงในใบส่งตัวหรือ HosxP
คลินิกโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง โรงพยาบาลเจริญศิลป์ • อ้างอิงสมการถดถอยศิริราช (Siriraj 2000) & GOLD 2024
| ชื่อ-สกุล: .................................................... | HN: ............................ | เพศ: ชาย | อายุ: 65 ปี |
| ส่วนสูง: 165 ซม. | ระดับยาควบคุมเดิม: ยาเดี่ยว LAMA (Spiriva) | สถานะ: สงบดี | |
| Peak Flow เป่าจริง (Measured) | มาตรฐานคนไทย (Predicted) | % Predicted PEF | การแปลผล (Action Zone) |
|---|---|---|---|
| 320 L/min | 482 L/min (8.03 L/s) | 66 % | 🟡 Yellow Zone (50-79%) |
| * เกณฑ์เป้าหมาย 80% (Green Target): 386 L/min | Predicted FEV1: 2.41 L | Predicted FVC: 3.39 L | ||
Prednisolone (5 mg) 6-8 เม็ด (30-40 mg) เช้า นาน 5 วัน (หยุดได้ทันที ไม่ต้อง taper) • นัดติดตาม 1-2 สัปดาห์